Kompresörler

Hava kompresörü (mobil)

Resim 2.8: Hava kompresörü (mobil)

1. Görevleri

  • Atmosferden aldığı havayı sıkıştırarak basıncını arttıran makinelere hava kompresörü denir.
  • Kompresörde üretilen basınçlı havandan faydalanmak suretiyle bir çok ataşman çalıştırılmaktadır. En yaygın olarak kullandığımız ataşman asfalt zeminlerin kırılmasında kullandığımız tabancalardır.
  • Kompresörler, hava basıncını arttırmakta kullanılan yöntem bakımından pozitif deplasmanlı ve dinamik olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
  • Pozitif deplasmanlı kompresörler, havanın belli bir hacim içinde sıkıştırılmasıyla basıncın arttırılması ilkesine dayanır. Bu sıkıştırma, silindir içinde pistonun yer değiştirmesiyle ya da çeşitli şekillerdeki gövde ve içindeki rotor veya rotorların dönmesiyle gerçekleşir. Bu gruptaki kompresörler piston, silindir, rotor ve gövde şekillerine veya adetlerine göre çeşitlere ayrılmaktadır.
  • Dinamik kompresörler ise havanın türbinler yardımıyla yüksek hızlara getirilmesi ve daha sonra hızının düşürülerek basınç elde edilmesi prensibiyle çalışır. Genel olarak işletmelerde pozitif deplasmanlı kompresörler kullanılmaktadır. Çok yüksek (yaklaşık 50-60 m³/dk. ve üstü) ve sabit hava debisi ihtiyaçlarında ise dinamik kompresörler tercih edilmektedir.

2. Makine Fonksiyonları

  • Çalışma ortamı için gerekli olan yüksek basınçlı havayı temin eder.
  • Enerjinin olmadığı yerlerde dizel-benzinli motor sayesine çalışarak basınçlı hava üretir.
  • Taşınabilir olması ile her türlü arazi ortamına basınçlı hava temin eder.
  • Birden fazla hava çıkışı ile aynı anda birçok alıcıya basınçlı hava temin eder.

3. Verimli Kullanma Yöntemleri

  • Çalışma ortamlarında tank basınç göstergesi (manometre) kontrol edilmelidir.
  • Kompresör motor yağı, motor yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi, hidrolik yağı, hidrolik yağ filtresi, su soğutmalı ise radyatör su seviyesi, hava soğutmalı ise hava kanatçıkları ve davlumbaz kontrolleri periyodik olarak kontrol edilmelidir.
  • Kolay çalışmayı sağlamak için batarya kontrolü yapılmalıdır.
  • İş bitiminde yakıt imali yapılmalıdır.
  • Sabah çalıştırmadan önce yakıt tankındaki su tahliyesi yapılmalıdır.
  • İş bitiminden sonra hava tankındaki yüksek basınçlı hava dışarı tahliye edilmelidir.